Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów

2014-08-10

W daniach 9-10 sierpnia 2014 r. odbył się XV Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów. Inaczej niż zwykle – z dziedzińca muzealnego nie wyjechały cygańskie wozy przy dźwiękach kapeli. Tabor odbył się bowiem w 50. rocznicę akcji osiedleńczej, zwanej powszechnie „zakazem koczowania”. 
Najważniejszym elementem tegorocznego Taboru było odsłonięcie tablicy z nazwiskami 93 Romów, zamordowanych na cmentarzu parafialnym w Szczurowej w 1943 r. Mieszkało w tej małopolskiej wiosce blisko stu Romów. Byli dobrze znani miejscowej społeczności, a w regionie cenieni jako muzykanci. Znamy ich z nazwisk, bo zostały one spisane przez miejscowego proboszcza w księgach parafialnych. Śmierci uniknęło tylko kilka osób,  w tym Krystyna Gil, wówczas mała dziewczynka, wypchnięta przez matkę z wozu, jadącego na cmentarz, i ukryta przez nieromskich sąsiadów. To z jej inicjatywy odsłonięto tablicę z nazwiskami jej pomordowanych członków rodziny.
Podczas obchodów upamiętniających Romów ze Szczurowej zwykle obecni są konsulowie, reprezentujący Republikę Federalną Niemiec. Tym razem w uroczystości uczestniczył konsul generalny Niemiec, dr Werner Köhler z małżonką oraz były konsul niemiecki w Krakowie, dr Laurids Hölscher wraz z małżonką, Lee-Elisabeth Hölscher-Langner, znaną filantropkę, dzięki której tablica mogła zostać zaprezentowana podczas niedzielnej uroczystości. Warto powiedzieć o tej niezwykłej osobie, bowiem na tablicy widnieje tylko skromna informacja, że została ona ufundowana przez „niemieckich przyjaciół Romów”.
Wydarzenie na cmentarzu w Szczurowej zostało zorganizowane przez wójta szczurowskiego, Mariana Zalewskiego, którego w trakcie ceremonii reprezentowali przewodniczący Rady Gminy Kazimierz Tyrcha i szef miejscowego Centrum Kultury Grzegorz Zarych. Na cmentarzu byli też przedstawiciele władz centralnych (Wiesława Kostrzewa-Zorbas z Kancelarii Premiera, pełnomocnicy ds. romskich, m.in. Małgorzata Różycka, Elżbieta Mirga-Wójtowicz), naukowcy – specjaliści od tematyki romskiej, duszpasterze – miejsca oraz cygański, a także Romowie i ich przyjaciele. Obecny był także Andrzej Szpunar, dyrektor Muzeum Okręgowego, które od 1996 r. organizuje Tabor Pamięci.
Druga część tegorocznego stacjonarnego Taboru Pamięci odbyła się w Borzęcinie Dolnym, na stadionie szkolnym. Wójt Janusz Kwaśniak zorganizował tam specjalny, tematyczny – Piknik Romski, podczas którego przeplatały się wątki poważne (pogadanki Adama Bartosza o historii, języku, zwyczajach romskich oraz Lucjana Kołodziejskiego o dziejach Cyganów w Borzęcinie) i lekkie (zabawy dla dzieci, konkursy, nauka strzelania z bata, nauka tańca). Całości dopełniała muzyka cygańska kapeli Kałe Perły z Tarnowa oraz miejscowego zespołu Cantates Dei, który specjalnie na tę okoliczność przygotował cały repertuar pieśni cygańskich. Wystąpiły również romskie dzieci z Wrocławia, zorganizowane w zespół o nazwie Terni Romani Bacht [Młode Romskie Szczęście]. Borzęcin Dolny i jego sołtys, Czesław Czaja, ugościli nas także przez udostępnienie na rzeczonym boisku wyznaczonego miejsca, w którym mogło rozłożyć się nasze obozowisko. 
W Borzęcinie można było zarówno usiąść przy ognisku, jak i obejrzeć dwie wystawy planszowe, dostarczone przez Muzeum Okręgowe w Tarnowie (Cyganie/Romowie – wystawa dotycząca historii Cyganów w Polsce oraz Cygany jadą… - wystawa fotografii wykonanych podczas wcześniejszych edycji Taboru Pamięci Romów). Głodni mogli skosztować specjałów kuchni cygańskiej, a najmłodsze dzieci – poskakać w dmuchanym zamku albo nauczyć się cygańskiego tańca.
Przez tegoroczny Tabor przewinęło się ok. 150 osób z Polski, Francji i Anglii, z czego całkiem sporo małych dzieci (najmłodsze pół- i półtora roku). Chrzest bojowy otrzymała nowo powstała kapela cygańska Kałe Perły, których impresariami są znani choćby z wystawy w Muzeum Etnograficznym, nieprofesjonalni malarze z Tarnowa, Jadwiga (Sutłana) i Zygmunt (Santino) Sokołowscy.
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.