W kontuszu i przy szabli - Galeria Sztuki Dawnej ze zbiorów książąt Sanguszków

Spośród muzeów województwa małopolskiego Muzeum Okręgowe w Tarnowie należy do nielicznych, które obok obiektów dokumentujących historię regionu i miasta posiadają tak cenne i bogate zbiory artystyczne. Kolekcje dawnego szkła polskiego, portretu sarmackiego oraz militariów (XVII-XIX wiek), stawiają Muzeum w rzędzie czołowych placówek muzealnych w kraju.
Za koniecznością zmian ekspozycji w tarnowskim Muzeum przemawiał fakt wyczerpania się dotychczasowej formuły wystawienniczej. Okazja ku temu nadarzyła się w związku z koniecznością przeprowadzenia generalnego remontu budynku.
Pierwsza, powojenna generalna konserwacja Ratusza miała miejsce w latach 1962-1968. Ekspozycja zrealizowana została w 1972 roku zgodnie z koncepcją prof. Edwarda
J. Dutkiewicza (prof. ASP w Krakowie i w 1945 roku dyrektor Muzeum w Tarnowie) oraz Pauliny Chrzanowskiej (kierownik Muzeum). Autorem oprawy plastycznej został krakowski plastyk Adam Młodzianowski. W trakcie realizacji wystawy starano się o powiązanie historycznej funkcji Ratusza z funkcją wystawienniczą i oświatową Muzeum. W tej formie ekspozycja czynna była do czerwca 2008 roku.
Nowa ekspozycja wprowadziła zmiany w dotychczasowej funkcji pomieszczeń parteru i I piętra. Na parterze, obok dawnej Zbrojowni, powstała tzw. Zbrojownia Myśliwska, która zajęł?a dotychczasowe pomieszczenia wystawy poświęconej gen. Józefowi Bemowi.
Na I piętrze, z uwagi na zabytkowy charakter polichromii Sali Pospólstwa i plafonów Sali Rady, wprowadzono niewiele zmian. Nowością na I piętrze jest przeznaczenie Sali Rady na stałą ekspozycję szkła i ceramiki. Dawna sali Porcelany, ze względu na wprowadzenie do wnętrza nowoczesnych szklanych schodów prowadzących na wieżę Ratusza, została przeznaczona na ekspozycję malarstwa (dawna sala z porcelaną) – wystawa wizerunków książąt Sanguszków, a w dawnej części ze szkłem – wystawę sreber.
W tej koncepcji we wszystkich pomieszczeniach zaprezentowana została kolekcja sztuki dawnej. Zagadnienia związane z historią miasta i jej mieszkańców, docelowo znajdą swoje miejsce na ekspozycji historycznej planowanej w budynku muzealnym Rynek 20-21.
Tło kulturowe epoki, w przypadku tarnowskiej kolekcji, znajduje swe odpowiedniki w kulturze staropolskiej i tak też uznawane są tarnowskie zbiory w Ratuszu. Termin Sarmatyzm, posiada bardzo wiele znaczeń i odniesień, także we współczesnej obyczajowości polskiej. To z jednej strony kultura doby baroku, literatura, teatr, obrzędowość XVII-to wieczna. Ale także styl życia, sposób ubierania się (kontusz, żupan, pas, guzy przy kontuszu) czy fryzura, obowiązujące gusta i codzienne zwyczaje. Z drugiej - życie na obszarze pomiędzy wschodem i zachodem Europy, na rubieżach chrześcijaństwa, poświecone bohaterskiej obronie Kresów Rzeczypospolitej przeciwko Turkom i Moskwie.
Najczęściej tematy związane ze sztuka sarmacką koncentrują się jednak wokół życia rodzinnego i zawiązanego z tym wizerunku szlachcica Sarmaty – i jego malarskiej podobizny – tzw. portretu sarmackiego. Dlatego, przy wyborze eksponatów, uwzględnione te najbardziej znane w historii sztuki polskiej przedmioty, z których słynie nasze Muzeum. Ekspozycja wzbogacona została także o inne, często mniej znane i nie pokazywane do tej pory eksponaty. Poprzez poddanie ich zabiegom konserwatorskim zostały wydobyte ich najpiękniejsze detale i całe piękno przedmiotów.
Specyfika kolekcji sztuki tarnowskiego Muzeum polega głównie na tym, że w znacznej mierze stanowią je zbiory podworskie książąt Sanguszków z Gumnisk. Eksponaty te w znacznej mierze pochodzą z wołyńskiej siedziby rodu książąt Sanguszków ze Sławuty, a także z zamku w Podhorcach.
Zapraszając do zwiedzania tej wystawy w nowej aranżacji plastycznej, uwzględniającej obowiązujące normy konserwatorskie, zasady eksponowania i zabezpieczenia zbiorów, mamy nadzieję, że spotkamy się z Państwa życzliwym odbiorem.

Barbara Bułdys


Do pobrania:
Przewodnik po wystawie - (plik pdf)

PARTNER WYSTAWY

Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.