Przywilej Koniecpolskiego dla ?ydów

Osadnictwo ?ydowskie w Polsce rozpocz??o si? w okresie wczesnopiastowskim, nasili?o si? w wiekach XIV-XVI. ?ydzi pocz?tkowo osiedlali si? w wi?kszych miastach poszukuj?c lepszych warunków do ?ycia, w Tarnowie pierwsi ?ydzi pojawiaj? si? w po?owie XV wieku, dowodem na to jest wzmianka o ?ydzie Kalefie, która znajduje si? w lwowskich aktach s?dowych z 17 grudnia 1445 roku. ?ydzi ?yli w Polsce od wieków, stanowi?c ludno?? woln?, liczn? ,skupion? w miastach. Mimo to byli wydzielani ze stanu mieszcza?skiego i obj?ci oddzielnym prawodawstwem. By?o to powodem powstawania barier, które izolowa?y t? spo?eczno?? od reszty mieszka?ców, izolacj? pog??bia?a odr?bno?? tak j?zykowa jak i kulturowa. Dlatego ?ycie ?ydów od pocz?tku ich pojawienia si? regulowane by?o przywilejami, które powodowa?y dalszy rozwój tej grupy. ?ydzi tarnowscy pierwszy swój przywilej otrzymali od w?a?ciciela miasta ksi?cia Konstantego Wasyla Ostrogskiego 4 maja 1581 roku. Dokument ten nie zachowa? si? do dzisiaj. Przywilej zapewnia? ?ydom wy??czenie spod prawa miejskiego oraz gwarantowa? im bezpiecze?stwo bó?nicy i cmentarza, zosta? potwierdzony przez pó?niejszych w?a?cicieli miasta, st?d znamy jego fragmenty. Hrabia Stanis?aw Koniecpolski og?osi? 27 lutego 1676 roku nowy przywilej dla ?ydów oparty na dawnych ulgach nadanych przez poprzednich w?a?cicieli miasta Tarnowa. Przywilej ten wyklucza ?ydów spod jurysdykcji miejskiej, poddaj?c ich s?dowi zamkowemu, poleca by ?ydzi korzystali na równi z mieszczanami z wszelkich wolno?ci, by mogli swobodnie handlowa? swoimi towarami, a podatki p?aci? w?a?cicielom miasta. Orygina? tego dokumentu znajduje si? w Dziale Historycznym Muzeum Okr?gowego w Tarnowie, jest to r?kopis w j?zyku polskim, sporz?dzony na pergaminie, znajduje si? na nim piecz?? woskowa rycerstwa kresowego umieszczona w blaszanej puszce ochronnej. Dzi?ki przywilejom nadawanym przez w?adców w kolejnych latach nast?powa? szybki rozwój spo?eczno?ci ?ydowskiej, która stawa?a si? grup? zyskuj?c? coraz wi?ksze znaczenie.

Dominika D?u?niak
Muzeum Okr?gowe w Tarnowie
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie
Zapisz się do newslettera:

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.